وبلاگ vdash

اخبار و مقالات مربوط به vdash، نرم افزار آنالیز اطلاعات و ساخت داشبورد مدیریتی

از روی ماتریس ، چند نمودار بسازید.

اگر از منوی لیست ماتریس تک محوری و یا دو محوری را انتخاب کنیم و سپس در پنل تنظیمات ارتباط آیتم ها را انتخاب نماییم (شکل 1و2)

منوی تک محوری

شکل 1- ماتریس تک محوری

منوی دو محوری

شکل2 – ماتریس دو محوری

و در این حالت اگر از بخش رسم نمودار با شرایط یکسان ، هر کدام از نمودارها را به دلخواه خود انتخاب نماییم (شکل3)

رسم نمودار با شزایط یکسان

شکل3

خواهیم دید که با ایجاد هر تغییری در ماتریس (کلیک بر روی هر سطر و نمایش زیر مجموعه هر سطر) ، در نمودار رسم شده ی آن ماتریس نیز تغییر ایجاد می شود(شکل4).

دیریل دان

شکل4

در شکل 4 مشاهده می نمایید که با کلیک بر روی استرلیا و نمایش شهر های آن ، در نمودار میله ای آن نیز تغییر ایجاد شده و از میانگین درآمد سالانه بر اساس موقعیت جغرافیایی به میانگین درآمد سالانه بر اساس موقعیت جغرافیایی – استان تغییر یافته است.

در ماتریس دو محوری نیز به همین صورت است و چنانچه ماتریس دو بعدی فروش نمایندگی محصولات بر اساس تاریخ را داشته باشیم و نمودار خطی آن را نیز رسم کنیم (شکل 5)

ماتریس دو محوری فروش نمایندگی

شکل5

و حال از میان محصولات، مثلا بخواهیم انواع دو چرخه را نیز بررسی کنیم کافی است روی دوچرخه کلیک نماییم تا انواع آن نمایش داده شود و در این صورت می بینیم که نمودار خطی نیز از میزان فروش بر اساس محصول و تاریخ به میزان فروش بر اساس محصول - زیر گروه محصول و تاریخ تبدیل می شود (شکل6).

زیر مجموعه های دوچرخه

شکل6

آنچه در مقاله بعد می خولنید » بارگذاری و صدور چارت

کالبد شکافی ماتریس تک محوری و دو محوری

قبل از همه مروری اجمالی بر مباحث گذشته نمودارهای پایه در vdash ، نمودار قیفی و رادار ، نمودار هیستوگرام،نمودار جعبه ای ، پراکندگی و حبابی و گیج خواهیم داشت.

گفتیم که نمودار میله ای برای آن دسته از داده هایی که می توان به صورت گروه آن ها را تقسیم کرد مناسب است به طوری که در محور افقی داده های گروه بندی شده قرار می گیرد و در محور عمودی داده های عددی. (شکل1)

نمودار میله ای

شکل1

نمودار خطی برای مواردی استفاده می گردد که در طول واحد زمان سنجیده شوند. به عبارتی محور افقی نمودار خطی را زمان تشکیل داده و محور عمودی بهتر است که داده های دسته بندی شده قرار نگیرند (شکل 2).

نمودار خطی

شکل2

زمانی که پروژه ای با چندین مرحله را مورد بررسی میخواهید قرار دهید بهتر است از نمودار قیفی استفاده کنید و در اینصورت مراحل آن فرآیند طبقه های مختلف نمودار قیفی را تشکیل می دهند و این نمودار از کمترین مقدار ممکن شروع شده و به 100% کل میرسد. (شکل 3)

نمودار قیفی

شکل3

هنگامی که یک چرخه ای از متغیرها را بخواهید بررسی کنید به شما پیشنهاد شد که از نمودار رادار استفاده کنید که این نمودار از پره هایی با زاویه یکسان تشکیل شده که هر پره یکی از متغیر ها را نمایش می دهد. (شکل4)

نمودار رادار

شکل4

حالا اگر ما فراوانی داده ها را در دست داشته باشیم بهتر است از نمودار هیستوگرام برای آنالیز اطلاعاتمان استفاده نماییم. و گفتیم که در این نمودار محور افقی را داده های پیوسته (عددی) که به صورت بخش بندی تولید شده و محور عمودی فراوانی داده ها قرار می گیرند. اندازه هر میله، فراوانی آن میله را در آن بازه نشان می دهد (شکل5).

مفاهیمی که از یک نمودار هیستوگرام استنتاج میگردد عبارت است از :

گپ : فاصله خالی بین بازه ها که نشان دهنده این است که هیچ داده ای در آن بازه قرار ندارد.

نقطه اوج : که بالاترین و بیشترین فراوانی را به ما نشان می دهد.

تمرکز : هر قسمتی از نمودار که چندین میله با مقادیر نسبتا یکسان باشد میگوییم هیستوگرام در آن بازه دارای تمرکز است.

هیستوگرام

شکل5

گفتیم نمودار جعبه ای از یک جعبه و دو میله که از آن بیرون آمده تشکیل شده و زمانی که بخواهیم مینیمم و ماکسیمم مؤثر و میانه و میانگین داده هایمان در بازه های مختلف را ببینیم از این نمودار استفاده می نماییم (شکل6).

نمودار جعبه ای

شکل6

برای سنجش کلیتی، می توانیم از نمودار پراکندگی استفاده کنیم که میزان پراکندگی داده ها را نشان میدهد(شکل7)

نمودار پراکندگی

شکل7

شیب نمودار پراکندگی دلالت بر میزان رابطه دو متغییر دارد که شیب مثبت گوینده این موضوع است که با افزایش متغییر محور افقی ، متغییر محور عمودی نیز افزایش می یابد. شیب منفی عکس این موضوع را نشان می دهد و شیب صفر حاکی از عدم ارتباط دو متغیر می باشد.

نمودارهای گیج را این گونه بررسی کردیم که برای داده هایی که میزان مشخصی ندارند و در یک بازه می توان آن ها را تعریف کرد ، استفاده می شود و شاخص های کلیدی عملکرد را به راحتی با این نمودار می توان مشاهده و تحلیل کرد (شکل 8).

نمودار گیج

شکل8

اکنون ماتریس تک محوری و نکات آن را با هم بررسی می کنیم.

ماتریس تک محوری برای نمایش آماری اطلاعات به فرم اعداد و ارقام استفاده می شود. این ماتریس اطلاعات را بر اساس یکی از ابعاد مربوطه دسته بندی کرده و آمار مربوط به آن را نمایش می دهد (شکل9).

ماتریس تک محوری

شکل9

همانطور که می بینید و در مقاله گیج توضیح داده شد دایره های قرمز رنگ در این ماتریس نشان دهنده این است که حاشیه سود محصولات در نمایندگی ها به میزان قابل توجهی کمتر از هدف تعیین شده می باشد بنابراین به صورت هشدار و با رنگ قرمز نشان داده شده است.

هر سطر در ماتریس تک محوری می تواند دارای زیر مجموعه هایی باشد که تنها با یک کلیک زیر مجموعه ها و در واقع سلسه مراتب آن نمایش داده می شود (شکل10) و ممکن است تنها شامل یک سطر بدون سلسله مراتب باشد (شکل11)

سلسله مراتب ماتریس تک محوری

شکل10

عدم سلسله مراتب ماتریس تک محوری

شکل11

در پنل تنظیمات ماتریس تک محوری می توانیم سطرها ، شاخص ها و مرتب سازی را مشخص کنیم که بر اساس کدام فیلد صورت گیرد.

در tab شاخص ها در پنل تنظیمات می توانیم با روشن کردن نمایش هدف علاوه بر شاخص مورد نظر مقدار هدف در آن شاخص را نیز مشاهده کنیم (شکل12)

پنل تنظیمات ماتریس تک محوری

شکل12

ماتریس رنگی دو محوری

این ماتریس شباهت زیادی به ماتریس تک محوری دارد با این تفاوت که این ماتریس علاوه بر سطر ، ستون هایی را دارد که این ستون ها بسته به وضعیتی که نسبت به هدف تعیین شده دارند رنگ های سفید و قرمز و صورتی به خود می گیرند که اگر وضعیت نرمال باشد سلول های این ماتریس سفید و اگر در رنج بحرانی قرار داشته باشیم سلول به رنگ قرمز و اگر در حالت قابل قبول باشیم رنگ صورتی نمایش داده می شود (شکل13).

توضیحات رنگها

شکل13

پنل تنظیمات ماتریس دو محوری تنها تفاوتی که با ماتریس تک محوری دارد، تعیین ستون می باشد.(شکل14)

پنل تنظیمات ماتریس دو محوری

شکل14

آنچه در مقاله بعد می خوانید » نحوه کار کردن با پنل تنظیمات

نمودارهای پایه در vdash

بعد از اینکه vdash را به پایگاه داده متصل کردیم (مقاله اتصال به پایگاه داده) و مدلسازی (مقاله مدلسازی) و طراحی مدل کسب و کار (مقاله طراحی مدل اطلاعاتی )را انجام دادیم ، می توانیم به آنالیز اطلاعاتمان در سطوح و ابعاد مختلف بپردازیم.

با وارد کردن نام کاربری و رمز عبور وارد vdash شویم (شکل 1).

شکل1

در صفحه ای که مشاهده می کنید هم می توانیم با کلیک بر روی شروع داشبورد جدید و هم از منوی داشبورد روی نوار ابزار آبی گزینه جدید (شکل 2)، به صفحه ایجاد داشبورد و رسم انواع چارت ها و گراف ها بروید.

شکل2

قبل از شروع کار بهتر است به نکاتی بپردازیم که برای یک مدیر حائز اهمیت است و توسط vdash به راحتی این نیازها برطرف می شود.

مدیران اغلب دوست دارند که بر روی اطلاعاتشان تمرکز داشته باشند. 8 گام تمرکز وجود دارد که با vdash تمامی آن ها به راحتی حصول میابد و vdash را از سایر نرم افزارهای مشابه متمایز می نماید.

  • گام نخست : نیاز های اطلاعاتی

اولین سوالی که برای یک مدیر مطرح می گردد این است که به چه اطلاعاتی نیاز دارد و چه اطلاعاتی را در اختیار دارد.

  • گام دوم : تعریف تحقیق

اینکه مدیر چه بخشی هستیم :مدیر کل هستم، مدیر فروش هستم ، مدیر بازاریابی هستم و .... با این کار می خواهیم بدانیم که تمرکزمان بر روی چه قسمتی باید باشد.

  • گام سوم : انتخاب واحد تجزیه و تحقیق

تجزیه و تحلیل داده ها در یک سازمان یا به صورت داخلی صورت می گیرد یا به صورت خارجی. تحلیل داخلی یعنی در داخل سازمان یک تیم برای آنالیز اطلاعات شکل میگیرد و تحلیل خارجی یعنی آنالیز اطلاعات را به تیم یا سازمانی در خارج از سازمان خود می سپاریم. بدیهی است که تحلیل خارجی هزینه زیادی در بر دارد.

  • گام چهارم : در دسترس بودن داده ها

استفاده از داده های موجود به شدت باعث صرفه جویی در هزینه و زمان می شود تا اینکه بخواهیم اطلاعات جدید بر اساس نیازهایمان تولید کنیم .

  • گام پنجم : ارزیابی ارزش تحقیق

تحلیل و تحقیقات باید به گونه ای باشد که بتوانیم با کیفیت بالا تصمیم گیری کنیم.

  • گام ششم: تدوین طرح

برای هر موضوعی 3 دیدگاه مطرح است : 1-دیدگاه من 2- دیدگاه شما 3- دیدگاه واقعیت تدوین طرح شامل انتخاب ابزار درست می باشد.

  • گام هفتم : تجزیه و تحلیل

براساس اطلاعاتی که داریم و با استفاده از ابزار مناسب به تحلیل داده ها می پردازیم.

  • گام هشتم: ارائه یافته های

با توجه به نتیجه تحلیل و بررسی داده ها تصمیماتی مناسب و کارآمد در ازتباط با کسب و کارمان اتخاذ می نماییم.

حالا به کمک vdash به تحلیل اطلاعات می پردازیم.

طریقه دسترسی به انواع چارت ها و گراف ها از نوار آبی بالای صفحه می باشد.

هدف ما در vdash به تصویر کشیدن اطلاعات خام است.در این مقاله می خواهیم نحوه نمایش اطلاعات را بررسی کنیم که در چه موقعیت هایی از چه شیوه ای ، اطلاعاتمان را به نمایش بگذاریم تا تحلیل بهتر و دقیق تر و از همه مهمتر آسان تر داشته باشیم. در اینجا به توضیح نمودار های زیر می پردازیم :

ماتریس تک محوری

برای نمایش اطلاعاتی که به صورت اعداد و ارقام هستند، می توانیم از ماتریس تک محوری استفاده نماییم.این ماتریس اطلاعات را بر اساس یکی از ابعاد مربوطه دسته بندی می نماید و آمار مربوط به آن را به نمایش می گذارد.

ماتری دو محوری

همانند ماتریس تک محوری است با این تفاوت که اطلاعات را در دو گروه و در قالب سطرها و ستون ها تقسیم می کند.

برای اینکه قسمت نمودار ها برایتان ملموس تر باشد میتوانید ویدیوی زیر مشاهده فرمایید.

نمودار میله ای عمودی و افقی

نمودار میله ای عمودی و افقی مشابه هم هستند و فقط از لحاظ نمایشی و نگاه شما تفاوت دارند.حال می خواهیم بدانیم که در چه مواقعی و برای چه داده هایی از نمودار میله ای استفاده می نماییم.

نمودار میله ای از یک سری میله هایی تشکیل شده که پایه میله ها (محور افقی) گروه ها یا داده های قابل دسته بندی قرار می گیرند پس بیشتر داده هایی که در محور افقی قرار می گیرند از نوع عددی نخواهند بود. مثلا سن از نوع داده عددی است ولی رنج سنی از نوع داده های گروه بندی می باشد (کودکان-نوجوانان-جوانان-میانسالان-کهنسالان) و حتی حقوق اگر به صورت کم-متوسط و زیاد دسته بندی گردد از نوع داده گروهبندی خواهد بود.

در محور عمودی نمودار ، داده عددی قرار دارد. در این نمودار یک سری داده های عددی در مقابل داده های اسمی یا گروه بندی قرار می گیرد. در نتیجه با یک نمودار میله ای می توان. تصمیم گیری کرد. نمودار زیر را در نظر بگیرید(شکل3).

شکل3

در این نمودار تعداد دانشجویان بر اساس دانشگاه –گروه به تصویر کشیده شده است، که محور افقی دانشکده های دانشگاه را نشان می دهد در واقع یک دانشگاه به گروه های علوم انسانی،فنی مهندسی،هنر و علوم پایه تقسیم بندی شده است و محور عمودی تعداد دانشجویان (داده عددی) را نشان می دهد. نتیجه ای که از این نمودار می توانیم بگیریم، این است که تعداد دانشجویان در دانشکده علوم انسانی از همه بیشتر و با اختلاف چشم گیری به ترتیب دانشکده فنی و مهندسی ،هنر و علوم پایه تعداد دانشجو دارند. در نمودار میله ای داده هایی که به صورت تعداد و شمارشی هستند، بیشتر کاربرد دارد که همانطور که گفتیم در محور عمودی قرار میگیرند و بهتر است که داده های گسسته باشند.

حال اگر بخواهیم معدل کل در مقاطع تحصیلی متفاوت را بررسی نماییم کافی است به پنل تنظیمات رفته و دسته بندی را به مقطع تحصیلی (شکل4) تغییر داده و از فیلدهای محاسباتی معدل کل را انتخاب می نماییم(شکل5).

شکل4

شکل5

در اصل فیلدهای محاسباتی در پنل تنظیمات محور عمودی را نشان می دهند.

هر نموداری را می توانیم بر اساس هر فیلدی که می خواهیم ، مرتب کنیم و در مرتب سازی جای میله ها تغییر میکند و در واقع ترتیب محور افقی عوض می شود. و می تواند صعودی یا نزولی باشد.(شکل 6).

شکل6

در نمودار میله ای می توانیم محور افقی را زمان در نظر بگیریم و با این کار روند تغییرات کلی ای از فیلد محاسباتی را ببینیم و تصمیم گیری کنیم.

توجه : بهتر است بیش از دو دسته بندی در نمودار میله ای نداشته باشیم.

نمودار خطی

نمودار خطی جز آن دسته از نمودارهایی است که دو مقایس اندازه گیری را شامل می شوند، یکی از مقیاس ها در امتداد قائم و مقیاس دیگر در امتداد افق قرار می گیرد و چون نمودار خطی توالی را نشان می دهد ، اصل و ماهیت آن اینست که در محور افقی واحد زمان قرار گیرد و در محور عمودی بهتر است که داده های دسته بندی قرار نگیرند.

نمودار خطی زیر که برای فروش اینترنتی یک واحد تولیدی می باشد را در نظر بگیرید(شکل7):

شکل7

با یک نگاه اجمالی به این نمودار متوجه می شویم که بین سالهای 1384-1387 میزان فروش به چه صورتی بوده است و بیشترین فروش متعلق به سال 1386 می باشد و همچنین روند تغییرات را می توانیم ملاحظه کنیم که در سالهای 1384 تا 1386 افزایش فروش داشته ایم و از 1386 تا 1387 روند کاهشی بوده است.

همانطور که اشاره کردیم یکی از نکات مهمی که از نمودار خطی برداشت می کنیم "خط روند" است. نحوه تغییرات را روند گویند و خط روند خطی است که به ما نشان می دهد این تغییرات به صورت افزایشی بوده اند یا کاهشی و بیشتر برای مقایسه به کار می رود. و این روند زمانی که دو یا چند نمودار همزمان بررسی می شوند خیلی کار تحلیل را برای ما آسان میکند و با انتخاب سری می توانیم بیش از یک مورد را بررسی کنیم.مثلا در (شکل 8) میزان فروش در سال های 1384 تا 1387 برای افراد مجرد و متاهل بررسی میگردد و بعلاوه اینکه روند این دو را می توانیم مشاهده کنیم که هر دو روند افزایشی و نزدیک به هم دارند و با اختلاف اندک میزان فروش مشتریان متاهل بیشتر بوده است.

شکل8

نکته : قبلا گفتیم که در محور افقی نمودار خطی واحد زمان قرار میگیرد، مورد استثنایی داریم که می توانیم در محور افقی از داده های دسته بندی استفاده کنیم و محور عمودی را فقط و فقط فراوانی داده ها قرار دهیم که در این حالت نمودار خطی به نمودار چند وجهی فراوانی تبدیل می شود(شکل 9).

شکل9

نمودار سطحی

نمودار سطحی شبیه نمودار خطی است و فقط در این نمودار مساحت زیر نمودار مشخص می شود.

شکل10

از شکل 10 درمی یابیم که میزان فروش از مالیات بیشتر بوده زیرا سطح زیر نمودار میزان فروش بیشتر است.

نمودار دایره ای و حلقه ای

در نمودار دایره ای داده ها در قطاع ها و قسمت های یک دایره تقسیم می شوند که زاویه و مساحت هر قطاع بزرگی آن بخش را نشان می دهد.

از نمودار دایره ای برای نمایش ابعاد نسبی از کل استفاده می شود.

شکل11

در نمودار بالا میزان فروش در کشورهای مختلف نمایش داده شد و همانطور که می بینیم رنگ سبز بیشترین مساحت را دارد که متعلق به ایالات متحده می باشد.

آنچه که در مقاله بعد مطالعه می کنید » نمودار قیفی و رادار


این داده چه شکلی است ؟ - هیستوگرام

گاهی لازم است بدانیم که محصولات در کدام بازه های قیمتی، بیشترین فروش و کمترین فروش را دارند . گاهی لازم است وضعیت پرسنلی کارمندان را بررسی کنیم و بدانیم کدام گروه سنی اکثریت نیروی انسانی را تشکیل می دهند یا کدام رنج حقوقی بیشترین فراوانی را در شرکت دارد . گاهی می خواهیم نمود های غیرعادی و نقاط پرت را بررسی کنیم و از وجود آنها مطلع شویم و بسیار مواقعی که نیاز به یک شمای کلی از داده های خود به منظور تصمیم گیری داریم ولی نمی توانیم به راحتی و در زمان کم به آن دسترسی داشته باشیم. 



هیستوگرام : 

نموداری که موضوع بحث است نموداری بسیار کارآمد و مناسب در حوزه ارائه داده ها و هوش تجاری است که به دلیل شباهت زیاد به نمودار میله ای ، فراموش شده است . هیستوگرام نوعی ارائه گرافیکی توزیع ( پراکندگی ) داده های عددی است . این نمودار اولین بار در سال 1891 توسط کارل پیرسون معرفی شد و نام آن را از مخفف "historical diagram  " به معنی  "نمودار تاریخی " ساخت . 



تجربه نشان داده است که حتی بسیاری از افرادی که تجربه مصورسازی داده ها دارند، هنگام درک و یا خواندن هیستوگرام به مشکل بر می خورند . هیستوگرام گرافیست که از لحاظ ظاهری شبیه به نمودار میله ایست و گاهی با آن اشتباه گرفته می شود . البته که هر دو این نمودار می توانند تعداد داده ها را برای کاربر شمرده و به صورت گرافیکی به او نشان دهند ، اما یک نمودار میله ای تعداد واقعی داده ها در دسته بندی های متفاوت ابعاد گوناگون داده نشان میدهد  (طول میله نشان دهنده تعداد داده در آن دسته از بعد مورد نظر است)،  این در حالی است که هیستوگرام همان داده دسته بندی شده را در طبقه های متفاوت نشان می دهد .
در اصل بهتر است نتیجه گیری کنیم که هر نمودار اساسا نوع متغیرهای متفاوتی را به نمایش می گذارند . با تمام این توضیحات همیشه در نظر داشته باشید که فضاهای خالی بین میله های نمودار در نمودار میله ای معنی خاصی ندارند ، این در حالی است که اگر فضایی خالی بین میله ها در هیستوگرام ایجاد شود معنی می دهد و نشان دهنده ی خالی بودن آن طبقه از داده هاست . 


طبقه (bin) به چه معنی است ؟
وقتی که یک هیستوگرام می سازید در واقع در حال ساختن یک نمودار میله ای هستید که نشان میدهد  چه تعداد داده در آن بازه که طبقه نامیده می شود ، قرار دارند . معمولا تعداد این طبقات 5 تا 20 می باشد . قانون از پیش تعیین شده ای برای این اعداد وجود ندارد ، صرفا یک قانون سر انگشتی است به این منظور که کمتر از 5 طبقه هیستوگرام بدون پیام و بیشتر از 20 طبقه دارای پیچیدگی زیادی هنگام خواندن خواهد بود . البته لازم به ذکر است که در مواردی خاص هنگامی که داده ها دارای طبقه بندی خاص و از پیش تعیین شده مد نظر سازمان یا افراد بخصوص است ، هیستوگرام با توجه به خواسته و نیاز آنها با همان طبقه های از پیش تعیین شده کشیده می شود . به عنوان مثال گروه سنی در جوامع متفاوت ، متفاوت نام گذاری می شود . در هر جامعه ای به اقتضای فرهنگ ها و تعاریف اجتماعی گروه های سنی مثل جوان ، نوجوان و ... را در رنج سنی های متفاوت مشخص می کنند . 


همانطور که پیشتر هم اشاره کردیم یکی از اهداف اصلی استفاده از هیستوگرام ارائه گرافیکی توزیع داده هاست . در دنیای تغییرات ،سایه ها و مملو از پیوستگی ،معیارهای متوسط همیشه کافی نخواهند بود و گاهی باعث گمراهی می شوند .گاهی لازم است که شکل پراکندگی و توزیع داده به صورت کلی نمایش داده شود . سه ویژگی کلیدی از مصورسازی توزیع داده ها عبارتند از :
- گستره داده : مقادیر بیشینه و کمینه و همچنین فاصله بین آنها
- مرکزیت : طبقه ای از داده بیشترین فراوانی دارد ( معمولا اتفاق می افتد )
- شکل : شمای کلی داده در یک نگاه
موارد ذکر شده در تصمیم در مورد نوع توزیع داده ها و همچنین تصمیم گیری اساسی با توجه به داده های موجود بسیار تعیین کننده هستند . 
در بررسی یک هیستوگرام و به صورت کلی بررسی توزیع داده به موارد زیر دقت نمایید و در صورت مشاهده بررسی بیشتر انجام دهید :
نقطه اوج( peak  )  
فاصله های خالی
نقاط تمرکزی 
نقاط پرت