وبلاگ vdash

اخبار و مقالات مربوط به vdash، نرم افزار آنالیز اطلاعات و ساخت داشبورد مدیریتی

مدل سازی اطلاعات با vdash online

در هر کسب و کاری روزانه هزاران داده تولید می شود که این داده ها در پایگاه(های) مختلف ذخیره می گردد. درک این اطلاعات به پیشبرد اهداف سازمان کمک بسزایی خواهد کرد. موضوع قابل بحث چگونگی درک و آنالیز میلیون ها داده ی خام و به ظاهر بی معنی است. برای روح بخشیدن و معنا دار کردن داده ها آن ها را به مدل های نمایشی منطقی تبدیل میکنند.

Vdash online یکی از سرویس هایی است که این مدل سازی را برای شما تا حد بسیار زیادی آسان و قابل درک می کند.

مدل سازی سه بخش اساسی دارد که شامل موارد زیر می باشد و در ادامه به هر کدام پرداخته خواهد شد.

  • دادگان یا data set
  • بعد یا dimension
  • منبع داده data source

هر مدل می تواند به چندین منبع داده متصل باشد و دارای چندین دادگان و ابعاد مختلف باشد.در این بخش قصد داریم مدل سازی در vdash online را آموزش دهیم که شامل

  • ایجاد یک مدل
  • اتصال به پایگاه داده
  • ایجاد دادگان
  • تعریف و ایجاد بعدها
  • اتصال بعدها به دادگان
  • تعریف و ایجاد فیلدهای محاسباتی، شاخص های کلیدی عملکرد
  • تبدیل Transform

می باشد.

برای ایجاد مدل جدید، پس از ایجاد و تنظیمات اشتراک، " ساخت اولین مدل : اتصال به پایگاه داده های موجود " را انتخاب نمایید (شکل1).

ساخت اولین مدل

شکل 1

در صفحه ایجاد مدل ، باید در Model Name نام مدل را حتما وارد نمایید و پر کردن قسمت Description (توضیحات) اختیاری می باشد. در این قسمت ذخیره کردن مدل (Save) الزامی است(شکل2).

ایجاد مدل

شکل 2

پس از ذخیره سازی مدل ایجاد کرده به صورت اتوماتیک وارد صفحه اتصال به پایگاه داده، ایجاد دادگان و ایجاد بعد می شوید که در ادامه هر کدام را به تفکیک شرح خواهیم داد در این قسمت نیز می توانید در صورت لزوم نام مدل اطلاعاتی خود را ویرایش کرده و در نهایت مجددا مدل را ذخیره کنید (شکل 3).

نام مدل

شکل 3

میدانیم که می خواهیم برای یک سری از داده های گنگ که مفهوم خاصی را به ما نمی رسانند مدل ایجاد کنیم پس باید این داده ها را به vdash online متصل نماییم.

داده ها می توانند در انواع پایگاه های داده و همچنین در چندین پایگاه داده قرار داشته باشند، این مساله خللی در مدل سازی ما ایجاد نمی کند.

با کلیک بر New + Data Source تا یک منبع اطلاعاتی جدید به مدل ایجاد شود. مشخصات خواسته شده در مورد منبع اطلاعاتی را به صورت زیر تکمیل نمایید :

Data Source Name: نام سیستمی منبع داده به انگلیسی AdventureWorks

Connection String: دستور اتصال به پایگاه داده

Data Source = localhost ; Initial Catalog = AdventureWorksDWPersian; Integrated Security = true

برای اینکه اطمینان حاصل کنیم که پایگاه داده مان به vdash online متصل شده است، Test Connection انجام می دهیم (شکل4).

اتصال پایگاه داده

شکل 4

اتصال پایگاه داده با موفقیت انجام گرفته و الان با توجه به فرمت داده ها باید دادگان و ابعاد مربوطه را تعریف نماییم.

دادگان یا Data Sets یا موجودیت های اطلاعاتی مجموعه از فیلدهای مورد توجه از پایگاه داده هستند. پایگاه داده ای که ما مورد بررسی قرار داده ایم مربوط به مدل تولیدی AdventureWorksDWPersian می باشد. در این پایگاه داده فیلدهایی از قبیل محصول، مشتری، تاریخ، میزان فروش و قیمت واحد از اهمیت برخوردارند بنابراین در دادگان فروش اینترنتی چنین دستوری خواهیم داشت :

select ProductKey,OrderDateKey,DueDateKey,CustomerKey ,SalesAmount,UnitPrice from FactInternetSales

برای ایجاد دادگان روی New+ Data Sets کلیک کرده و

: Data Set Name نام سیستمی دادگان که باید انگلیسی باشد

: Display Nameنام نمایشی دادگان

وارد می کنیم (شکل 5).

تعریف دادگان

شکل 5

در مرحله بعد به سربرگ Quere می رویم و با انتخاب پایگاه داده مورد نظر، دستورات مربوط به فراخوانی فیلدهای مورد نظر را در این قسمت می نویسیم در پایان برای نمایش داده ها، Show Preview Data را کلیک می کنیم تا فیلدها به بخش بعدی Fields اضافه گردند (شکل6).

کوئری ��ادگان

شکل 6

در سربرگ Fields میبینید که فیلدهایی که در بخش قبل تعریف کردید، به این بخش اضافه شده اند و در ستون Display Name عنوان فارسی قرار می گیرد و نوع داده نیز در این قسمت تعیین می گردد (شکل7).

فیلدهای دادگان

شکل 7

در گام بعدی به ایجاد بعد می پردازیم که بعدها مقیاس هایی برای دسته بندی و فیلتر کردن داده می باشند. مثلا در مدل تولیدی دادگان فروش اینترنتی می توانیم فروش را از نقطه نظر محصول بررسی کنیم پس محصول به عنوان یکی از بعدهای ما در نظر گرفته می شود.

همانند بخش های قبلی با انتخاب +New Dimensions و نام گذاری می توانیم بعد جدید ایجاد کنیم (شکل 8).

ایجاد بعد

شکل 8

در سربرگ Query بعد نیز دستوراتی که جهت فراخوانی فیلدها از پایگاه داده مورد نظز نیاز داریم را می نویسیم و سپس برای اضافه شدن به بخش Atributes ، Show Preview Data را کلیک کنید (شکل9).

SELECT DimProductCategory.ProductCategoryKey, DimProductCategory.EnglishProductCategoryName, DimProductCategory.PersianProductCategoryName, DimProductSubcategory.ProductSubcategoryKey, DimProductSubcategory.EnglishProductSubcategoryName, DimProductSubcategory.PersianProductSubcategoryName, DimProduct.ProductKey ProductId, DimProduct.EnglishProductName, DimProduct. PersianProductName, DimProduct.Color, DimProduct.ColorPersian, DimProduct.Size, DimProduct.Class, DimProduct.ClassPersian, DimProduct.Style, DimProduct.ModelName, DimProduct.ModelNamePersian FROM DimProductCategory RIGHT OUTER JOIN DimProductSubcategory ON DimProductCategory.ProductCategoryKey = DimProductSubcategory.ProductCategoryKey RIGHT OUTER JOIN DimProduct ON DimProductSubcategory.ProductSubcategoryKey = DimProduct.ProductSubcategoryKey

کوئری بعد

شکل 9

سربرگ Atributes تا حدودی شبیه سربرگ Fields می باشد که در مقاله ایجاد بعد به طور مفصل توضیح داده شده است (شکل 10).

فیلدهای بعد

شکل 10

در سربرگ Advanced، برای Key Atribute صفت کلیدی بعد مورد نظر را انتحاب کرده و اگر بعدتان دارای ساسله مراتب است در Selected Atributes قرارشان دهید (شکل11).

سلسله مراتب بعد

شکل 11

با انجام تنها یک مرحله دیگر، ایجاد بعد تکمیل می گردد، آن هم Transform می باشد. حتی می توانید برای انجام این کار به سیستم را زمان بدی کنید(شکل 12).

توجه : هر بار که تغییری در Atributes ایجاد می نمایید باید عمل Transform را انجام دهید.

انتقال بعد

شکل 12

یکی از بعدهای مهم و پرکاربرد "بعد زمان" است که vdash online آن را برای شما قرار داده است. اگر Home را از پنل سمت چپ انتخاب کنید، سر برگ دومی که مشاهده می کنید Data Analysis می باشد و با انتخاب Create Date Dimension بعد زمان برای شما ایجاد می شود (شکل 13).

بعد زمان

شکل 13

در این لحظه به Data Sets بر میگردیم و در دادگان مورد نظر سر برگ Dimensions بعد (های) ایجاد کرده را به دادگان وصل می نماییم (شکل 14).

بعدها

شکل 14

حالا نوبت به تعریف متریک ها و فیلدهای محاسباتی می رسد، که در واقع برای شما اندازه و مقدار آن ها اهمیت دارد و در این بخش می خواهید که محاسباتی روی فیلدهای پایگاه داده انجام شود. برای هر فیلد محاسباتی ای که در این بخش تعریف می کنید باید نام، فرمول، نحوه جمع بندی، و نوع نمایشی را مشخص کنید (شکل 15).

متریک ها

شکل 15

اگر در سازمانتان شاخص کلیدی عملکرد تعریف شده است، می توانید در قسمت KPIs آن ها را تعریف کنید.

مشابه قسمت ایجاد بعد، ایجاد دادگان نیز با کلیک بر روی Transform پایان می پذیرد و در اینجا نیز باید پس از هر تغییری عمل Transform انجام شود(شکل16).

انتقال

شکل 16

به همین راحتی توانستید در vdash online مدل سازی کنید و از حالا به بعد می توانید اطلاعاتتان را با انواع نمودار، چارت به نمایش در آورید. برای این کار بر روی بازگشت کنید و شروع یک داشبورد جدید را انتخاب نمایید و از منوی نمودار به طور مثال نمودار میله ای عمودی را انتخاب کنید(شکل 17).

نمودار

شکل 17



داده های خود را دسته بندی و فیلتر کنید.

در مقاله "تعریف بعد" اشاره کردیم که 'بعد’ که همان زاویه دید به دادگان ماست برای دسته بندی و سری و فیلتر کردن استفاده می شود. در ادامه با

دسته بندی و سری متشکل از ابعاد و صفات و سلسله مراتب صفات می باشند که در بخش مدلسازی تعریف میشوند.

دسته بندی و سری جنس و متغییری است که در محور افقی نمودار ها مورد بررسی قرار می گیرد. و در حالت کلی تر می توانیم بگوییم که نمودار و گراف ما بر اساس آن فیلدی که در دسته بندی و سری تعریف می شود محاسبه می گردد. به طور مثال نمودار میله ای عمودی را در نظر بگیرید که میانگین دستمزد پرسنل زن و مرد را محاسبه می کند. با توجه به تعریف بالا پرسنل زن و مرد از نوع دسته بندی می باشد و همچنین در مقالات گذشته (طراحی مدل اطلاعاتی) تعداد از نوع فیلد محاسباتی می باشد. (شکل1)

سری1

شکل1

حال اگر در همین مثال بخواهیم میانگین دستمزد پرسنل زن و مرد را به تفکیک مجرد و متاهل بررسی نماییم کافی است از قیمت سری پرسنل-وضعیت تاهل را انتخاب نماییم (شکل2).

فیلتر1

شکل2

فیلتر کردن

هر زمان که نیاز به بررسی گروه (هایی) خاص از اطلاعات و یا محدود کردن بخشی از داده ها و گراف یا نمودارها داشته باشد ، کافی است که از نوار ابزار آبی ،آیکن فیلتر را انتخاب نمایید تا پنجره فیلتر باز شود(شکل3).

فیلتر2

شکل3

همانطور که گفته شد از ابعاد ایجاد شده در فیلتر کردن نیز استفاده می شود، یعنی داده ها (نمودارها)بر اساس ابعاد موجود محدود می شوند. با ذکر چند مثال به درک بهتر فیلتر کردن می پردازیم.

فرض می کنیم داشبورد مدل آموزشی داریم که در آن نمودارهایی بر اساس معدل کل دانشجویان در مقاطع تحصیلی مختلف و واحدهای گذرانده شده در دانشکده های مختلف وجود دارد (شکل4).

فیلتر3

شکل4

حال اگر بخواهیم اطلاعات مربوط به مقطع کاردانی فقط نمایش داده شود، در پنجره فیلتر ها، مقطع تحصیلی را انتخاب نموده و سپس گزینه کاردانی را علامت میزنیم و خواهیم دید که اطلاعاتمان به داده های مربوط به مقطع کاردانی محدود می شوند (شکل5) .

فیلتر4

شکل5

توجه داشته باشید که عمل فیلتر روی آن دسته از نمودارهایی انجام میگیرد که دارای اطلاعاتی درباره شرایط فیلتر باشند مثلا اگر نمودار خطی ای براساس میزان فروش کشورهای مختلف در سال های 1384-1387 داشته باشیم و نمودا جعبه ای بر اساس تعداد محصولات داشته باشم (شکل 6) و بخواهیم اطلاعات مربوط به کشور آلمان را بررسی کنیم مسلما در نمودار جعبه ای هیچ تغییری رخ نخواهد داد زیرا نه دسته بندی و نه سری آن بر اساس کشور نیست (شکل7).

فیلتر5

شکل6

فیلتر6

شکل7




مدیریت کاربران و نحوه دسترسی

یکی از دغدغه ها برای هر سیستمی مساله امنیت و میزان دسترسی هر کاربر به آن سیستم می باشد.

vdash برای رفع این دغدغه بخشی با عنوان کاربران در نظر گرفته است که در این قسمت می توانید کاربر و نیز سطح دسترسی هر کاربر را مشخص کنید. برای دسترسی به تنظیمات کاربران از بخش تنظیمات کنترل پنل را انتخاب می نماییم(شکل1).

شکل1

از پنجره باز شده کاربران را کلیک می کنیم(شکل2).

شکل2

سپس وارد صفحه کاربران می شویم(شکل3).

شکل3

مواردی که در بخش کاربران قابل انجام هست عبارت ااست از:

  • ایجاد کاربر جدید
  • تعیین نقش کاربری
  • ویرایش
  • حذف

ایجاد کاربر جدید

برای اینکه کاربر جدیدی ایجاد نماییم روی لینک ایجاد کاربر جدید کلیک کرده و مراحل گفته شده را انجام می دهیم(شکل4).

  • 1. نام کاربر : نامی که باید با فونت انگلیسی باشد و برای ورود به نرم افزار از این نام استفاده می شود.
  • 2. نام و نام خانوادگی : نام و نام خانوادگی کاربر که در سیستم ذخیره می شود و باید با فونت فارسی نوشته شود.

شکل4

  • 3. نقش کاربر

قسمتی که امنیت سیستم را تضمین می کند انتخاب مناسب نقش کاربر می باشد که متناسب با نوع فعالیتی که هر کاربر قرار است با سیستم انجام دهد متغییر می باشد که به شرح زیر می باشد.

  • Business Administrator ادمین مدل کسب و کار ، کاربر یا کاربرانی هستند که به تحلیل کسب و کار آشنایی دارند و به خوبی فیلدهای محاسباتی و شاخص ها را که در مقاله فیلدهای محاسباتی و شاخص آموزش داده شد، آشنایی دارند و به طراحی این قسمت می پردازند (شکل5).

شکل5

  • System Administrator ادمین سیستم کاربری است که به تمام بخش ها دسترسی دارد ، یعنی هم به قسمت مدل ها و طراحی مدل اطلاعاتی و هم به قسمت کاربران (شکل 6). بخش مدل ها که همانطور که قبلا در مقاله مدلسازی اطلاعات گفته شد ، از ایجاد مدل و اتصال پایگاه داده شروع میشود و به تعریف دادگان و بعد ها می انجامد.

شکل6

  • Model Designer : کاربری که با این نقش تعریف می گردد، در واقع شخص یا اشخاصی هستند که مسئول طراحی مدل اطلاعاتی و نوشتن دستورات مورد نیازی هستند که فیلدها را از پایگاه داده فراخوانی می کنند(Query) و این کاربر(ها) به بخش کاربران دسترسی ندارند(شکل 7).

شکل7

  • System User : کاربران نهایی و افرادی که فقط از سیستم استفائه می کنند و هیچ دسترسی ای به مدل اطلاعاتی و تعریف کاربر ندارند و فقط به بخش آنالیز اطلاعات و ساخت داشبورد مدیریتی دسترسی دارند با عنوان کاربر سیستم شناحته می شوند (شکل8).

شکل8

  • 4. رمز عبور

پس از تعیین نقش کاربر ،رمز عبور انتخاب می نماییم و در نهایت با انتخاب گرینه ذخیره کاربر ،کاربری که ایجاد نمودیم ،ذخیره می شود.(شکل 9).

شکل9

ویرایش

اگر نیاز باشد که اطلاعات کاربری که ذخیره شده را ویرایش نماییم از این بخش استفاده می کنیم که دقیقا پنجره ای مانند بخش ایجاد باز میشود و می توانیم اطلاعات کاربر را تغییر دهیم(شکل10).

شکل10

هر زمان که دیگر نیازی به کاربری نداشتید از گزینه حذف استفاده کنید.

آنچه در مقاله بعد می خوانید » آنالیز اطلاعات و ساخت داشبورد مدیریتی

از 0 تا 100 ساخت اولین داشبورد مدیریتی vdash

امروزه شناسایی و تحلیل عوامل موفقیت در کسب و کار سازمان ها بحثی است که در بسیاری از سازمان های بزرگ و کوچک مورد توجه ویژه ای قرار گرفته است.برای این منظور از ابزارهای مختلفی استفاده می شود که vdash نیز یکی از شاخص ترین آن هاست و به کمک آن می توان آنالیز اطلاعات به همراه نمایش گرافیکی اطلاعات انجام داد .

در اینجا می خواهیم نحوه کار کردن vdash را بررسی کنیم.

با وارد کردن نام کاربری و رمز عبور وارد صفحه شروع به کار می شویم .

ورود

شکل 1

vdash نرم افزار آنالیز اطلاعات است ، این اطلاعات از کجا می آیند و چه بر سرشان می آید تا ما داشبورد شسته و رفته ای داشته باشیم همه آن چیزی هست که در این مقاله و مقالات آتی به آن می پردازیم.vdash نرم افزار آنالیز اطلاعات است ، این اطلاعات از کجا می آیند و چه بر سرشان می آید تا ما داشبورد شسته و رفته ای داشته باشیم همه آن چیزی هست که در این مقاله و مقالات آتی به آن می پردازیم.

قبل از هر چیز هدف از استفاده از را یاد آور می شویم ، به بیان خیلی ساده vdash قصد دارد اطلاعات خام را به شکلی قابل درک برای ما مدل سازی کند . این اطلاعات همان داده های خام موجود در سازمان است و منظور از مدل سازی اتصال منابع اطلاعاتی و همچنین انتقال ساختار آن ها به vdash می باشد.

پس قدم اول در استفاده از vdash آماده سازی داده های خام برای مدلسازی اطلاعات است که خود شامل اتصال به پایگاه داده (ها)،تعریف بعد(ها)، تعریف دادگان و در نهایت طراحی مدل کسب و کار می باشد.

برای این منظور از پنل تنظیمات وارد کنترل پنل می شویم (شکل 2)و مدل ها را انتخاب می کنیم(شکل 3).

کنترل پنل

شکل 2

مدل

شکل 3

اگر بخواهیم مدلی ایجاد کنیم و یا مدلی که قبلا ایجاد شده را آپلود کنیم و یا ویرایشی روی مدل ایجاد شده انجام دهیم " مدل ها " را انتخاب می کنیم. در آینده به هر یک از این موارد پرداخته خواهد شد.

مدل ها

شکل 4

هر مدلی که ایجاد شود به همراه اطلاعاتی اعم از نام مدل و سازنده مدل و تاریخ ایجاد مدل و نیز تاریخ ویرایش در این قسمت ثبت می شود و قابل مشاهده است.

بدیهی است برای ایجاد یک مدل داشتن یک پایگاه داده ضروریست در واقع باید اطلاعاتی وجود داشته باشد تا بخواهیم برای آن اطلاعات مدلی ایجاد نماییم .

لازم است که برای مدل اطلاعاتی نام مناسب انتخاب کنیم(شکل 5) و پس از آن باید مشخص کنیم که اطلاعات ما در کدام پایگاه داده قرار دارد (Data Sources) و از کجا فراخوانی می شود(شکل 6) .

مدل تولیدی

شکل 5

مدل تولیدی به پایگاه

شکل 6

در ادامه با دو مفهوم Dimensions (ابعاد)، Data Sets (دادگان) سر و کار داریم.

خوب است که در اینجا منظور از استفاده این دو مفهموم را با هم مرور کنیم.

منظور از data set (دادگان) در واقع همان fact ها یا موجودیت های اصلی در کسب و کار است . پایگاه داده یک واحد تولیدی را در نظر بگیرید مواردی مانند فروش، تولید، سفارشات و ... همان دادگان های ما هستند. و در ادامه این صحبت مفهوم بعد (Dimension) مطرح می گردد که منظور از آن زاویه دید به دادگان مورد نظر است .مثلا در همین واحد تولیدی می توانیم بعد زمان تعریف کنیم یعنی به فروش مان از زاویه زمان نگاه کنیم ، حال خود زمان میتواند شامل سال،فصل،ماه، هفته و حتی روز باشد و یا سفارش ها را در موقعیت های جغرافیایی از قبیل کشور ،استان، شهر و کد پستی مورد بررسی قرار دهیم.

بنابراین ابتدا به ایجاد Data Set مورد نظر می پردازیم . تمامی مراحل و از جمله ایجاد دادگان جدید نیاز به نام گذاری مناسب دارد(شکل 7) و پس از آن باید دستور خواندن اطلاعاتی که قرار است بعدا در مدلسازی و آنالیز قرار گیرند را از پایگاه داده دهیم که این دستورات بنا به ساختار و زبان پایگاه داده متفاوت است و در قسمت Query نوشته می شود. بعد از نوشتن Query فیلد هارا تعیین می کنیم.

دادگان نگاه کلی

شکل 7

سپس به قسمت Dimensions رفته و با انتخاب نام مناسب برای بعد مورد نظر (شکل 8)و نیزتعیین پایگاه داده و نوشتن کوئری برای آن، قسمت Attributes را نیز متناسب با Query نوشته شده تنظیم می کنیم.

مجدد به قسمت Data Set رفته و در بخش Dimension ، بعدی را که ایجاد کردیم اضافه میکنیم(شکل 9).

بعد نگاه کلی

شکل 8

هم اکنون باید به طراحی مدل اطلاعاتی (Business Design) بپردازیم(شکل 10).این مرحله بسته به نیاز های شما در سازمانتان متغیر است. در صفحه مربوط به طراحی مدل اطلاعاتی با انتخاب دادگان مورد نظر به تعریف فیلد های محاسباتی که درواقع فاکتورهایی که نیاز به اندازه گیری و یا مقایسه آن ها دارید هستندو همچنین پیش فرض سطر ها و ستون های نمودارهایی که قرار به رسم آن ها هست و بعد از آن به معرفی فیلدهای محاسباتی که در واقع فاکتورهای مهمی هستند که میخواهیم مورد آنالیز قرار دهیم و در نهایت به معرفی شاخص هایی که برای سازمان حائز اهمیت می باشد می پردازیم.

بعدهای نگاه کلی

شکل 9

پس از اتمام طراحی مدل اطلاعاتی نوبت به آنالیز اطلاعاتی که به vdash متصل کردیم ،و ساخت داشبورد مدیریتی میر سد. و در این مرحله می توانیم اطلاعات خام و غیر قابل تفسیر را به راحتی برای تحلیل به نمایش بگذاریم.

به صفحه Home برگشته و شروع یک داشبورد جدید را انتخاب می کنیم.

سپس با کمک هر یک از آیتم هایی که نیاز داریم می توانیم به آنالیز اطلاعاتمان بپردازیم ، برای مثال از منوی نمودار میله ای عمودی را انتخاب میکنیم(شکل 11)، و برای موجودیت اطلاعاتی مدنظر (مشتریان)(شکل 12) نمودار میله عمودی رسم می گردد(شکل 13).

فیل ها مخاسباتی

شکل 10

انتخاب موجودیت

شکل 11

نمودار اول

شکل 12

و همین روال را می توانیم با آیتم های مختلف ادامه دهیم تا داشبورد مورد نظرمان ایجاد گردد.

نمودار نهایی

شکل 13

آنچه بعد میخوانید » نحوه مدل سازی اطلاعات در vdash

»نحوه اتصال vdash به پایگاه داده

»تعریف و ایجاد بعد در vdash

»تعریف و ایجاد دادگان

»طراحی مدل اطلاعاتی

»تعریف و ایجاد فیلدهای محاسباتی در vdash