وبلاگ vdash

اخبار و مقالات مربوط به vdash، نرم افزار آنالیز اطلاعات و ساخت داشبورد مدیریتی

مصورسازی اطلاعات کسب و کار – بخش اول: آنالیز فروش

مقدمه:

در این سری از مقالات تلاش می کنم تا راه و روش هایی را که می توان با کمک مصورسازی و آنالیز اطلاعات، و داشبوردهای مدیریتی کسب و کار رو بهتر مدیریت کرد به اشتراک بگذارم. برای این کار از داده ها و مثال های ساده ای استفاده کرده و سعی می کنم بیشتر روی نحوه مصورسازی اطلاعات تمرکز داشته باشم.

هرگونه اظهار نظر سازنده شما مورد تشکر و قدردانی قرار خواهد گرفت.

درباره ابزار:

من برای همه مثال ها از ابزار مصورسازی اطلاعات vdash استفاده می کنم. در صورت تمایل شما می توانید از طریق آدرس http://online.vdash.ir به صورت رایگان ثبت نام کنید و همه مثال ها را خودتان امتحان کنید. یا اینکه از هر ابزاری که مورد پسندتان است استفاده کنید.

درباره داده ها:

داده هایی که از آنها در مثال ها استفاده می شود، مربوط به یک کارخانه فرضی به نام AdventureWorks است که دوچرخه و لوازم جانبی آن را تولید و به 6 کشور دنیا به صورت اینترنتی و از طریق نمایندگی می فروشد. داده های فرضی ما همه انگلیسی بوده و ما بیشتر آن را ترجمه کردیم. در این مقاله از داده های فروش اینترنتی در همه مثال ها استفاده می کنیم و بقیه داده ها را در مقاله های بعدی. ریز داده های ما به شکل جدول زیر است:

adventure-works-vdash-1

البته جزئیات داده ها در هر ستون کمی پیچیده تر است. مثلا اطلاعات مربوط به مشتری یا محصول به مراتب کامل تر از نام آن است. یا موقعیت جغرافیایی شامل نام کشور و شهر و ... می شود. در سایر مثال ها از این خصوصیات برای آنالیز بهتر داده ها استفاده می کنیم.

مرحله اول: مشاهده روند فروش با کمک سری های زمانی

در اولین مثال ببینیم چگونه می توانیم با کمک سری های زمانی روند فروش محصولات خود را آنالیز کنیم. برای این کار از منوی چارت نمودار خطی را انتخاب کرده و داده های فروش اینترنتی را کلیک می کنم.

adventure-works-vdash-3

adventure-works-vdash-5

adventure-works-vdash-7

همانطور که مشاهده می کنید، سال 1386 سال پر فروشی برای ما بوده است. همچنین روند فروش ما تا سال 1386 با شیب خوبی رو به افزایش بوده ولی در سال 1387 افت شدیدی داشته و حتی از سال 1385 هم کمتر شده است. حال کمی ریزتر می شویم تا شاید دید بهتری نسبت به این افت شدید پیدا کنیم.

نمودار را فیلتر کرده تا فقط داده های سال 1386 و 1387 را نمایش دهد.

adventure-works-vdash-9

با تنظیم کردن نمودار، روند را به جای سالیانه، به صورت ماهیانه مشاهده می کنیم.

adventure-works-vdash-11

در نگاه اول متوجه می شویم که علت اصلی اختلاف فروش در سال 1387 و 1386 قطع فروش در مرداد ماه بوده است. یعنی در سال 1387 فقط 5 ماه فروش داشته ایم و مقایسه آن با 12 ماه فروش سال 1386 اشتباه است. علاوه بر آن در ماه های تیر و مرداد نیز افت قابل توجهی در میزان فروش مشاهده می کنیم. برای اینکه دقیق تر ببینیم، روی نقطه مربوط به تیر 1387 دوبار کلیک می کنیم تا به عمق داده های آن نفوذ کنیم.

adventure-works-vdash-13

اکنون دید واضح تری داریم. چون می دانیم که در تیر ماه 1387 فقط 10 روز فروش کرده ایم و بقیه روزها مبالغ ناچیزی فروخته ایم. برای مشاهده جزئیات بیشتر می توانید روی هر کدام از نقاط کلیک کنید تا ریز فروش آن روز را نمایش دهد.

adventure-works-vdash-15

حال باز می گردیم تا مقایسه اشتباه خود را اصلاح کنیم. این بار فقط 5 ماهه اول را در سال های مختلف با هم مقایسه می کنیم. برای این کار می توانیم از نمودار خطی یا میله ای استفاده نماییم. من هر دوی آنها را کنار هم قرار می دهم.

adventure-works-vdash-17

اکنون با داستان متفاوتی روبرو هستیم. نه تنها سال 1387 افت فروش نداشتیم، بلکه در مقایسه با نقطه مشابه در سال های گذشته رشد خیلی خوبی هم داشته ایم. همچنین سال 1386 که گل سرسبد فروش سالانه ما بود، در 5 ماهه اول، با سال قبل از خود تفاوت چشمگیری ندارد. این مساله احتمالا به دلیل الگوی فروش فصلی می باشد. یعنی احتمالا در ماه های آخر سال فروش بالاتر از ماه های ابتدای سال است. برای اینکه از این مساله مطمئن شویم، دو سال 1385 و 1386 را که 12 ماه فروش کامل داشته ایم با هم مقایسه می کنیم.

adventure-works-vdash-19

مقایسه سال های 1385 و 1386 به ما نشان می دهد که چرا فروش 5 ماهه اول سال در آنها تقریبا برابر بوده است. ولی از شهریور ماه به بعد، فروش در سال 1386 با رشد خوب و در سال 1385 با افت ملایمی روبرو بوده است. و این اختلاف علت اصلی قله بودن سال 1386 در نمودار اول است.

با این تفاسیر، چگونه می توان روند فروش را در طول چهار سال گذشته ارزیابی کرد؟ پاسخ ساده است. بهترین پاسخ به این سوال نمایش روند به صورت ماهانه یا فصلی در طول 4 سال گذشته است با فعال کردن گزینه روند نمودار، به وضوح رشد صعودی فروش را مشاهده خواهیم کرد. ولی هنوز افت شدید فروش در تابستان 1387 نیاز به تحقیق و عارضه یابی دارد.

adventure-works-vdash-21

نتایج آنالیز روند فروش:

  1. فروش محصولات تا اواسط سال 1385 با چالش هایی روبرو بوده و فراز نشیب داشته است
  2. از پاییز 1385 تا پایان بهار 1387 روند رو به رشد پایدار و با شیب خیلی خوب بوده است
  3. به دلایل قابل بررسی ای، فروش در تابستان 1387 به شدت افت کرده و متوقف شده است. این امر ممکن است به خاطر داده های نادرست نیز باشد.
  4. فروش سالانه ما از الگوی فروش فصلی پیروی نمی کند. بلکه به صورت پایدار با رشد مواجه بوده است.
  5. روند کلی فروش خوب و رو به رشد است و در صورت حل مشکل تابستان 1387، پیش بینی می شود این رشد ادامه یابد.

شاخص های کلیدی عملکرد " فروش "


قدرت رقابتی شما در نهادینه کردن فرهنگ "داده محور" است.

در سیستم کسب و کار فوق رقابتی امروز، فقط قدرتمندان دوام می آورند. برای اینکه تیم فروش خود را قدرتمند کنید، می بایست فرهنگ داده محور بودن را در آنها نهادینه کنید. برای این کار باید ارقام تجاری و شاخص های عملکرد درستی را در اختیار تیم فروش خود قرار دهید. چند نمونه از این ارقام و شاخص ها در لیست زیر ارائه شده اند. برای مشاهده جزئیات هر شاخص روی آن کلیک کنید.

1. % فروش شناور

درصد محصولات فروخته شده نسبت به محصولات خریداری و انبار شده در یک بازه زمانی مشخص. این شاخص برای نمایندگی های فروش محصولات کاربردی است.


2. نرخ موثر کمپین های فروش و بازاریابی
نرخ موثر که معمولا به درصد محاسبه می شود، میزان تاثیر پذیری کمپین های تبلیغاتی و فروش را بیان می کند و نشان دهنده تعداد مخاطبینی است که به خریدار یا سرویس گیرنده (مثلا ثبت نام در خبرنامه) تبدیل شده اند در مقایسه تعداد کل افرادی که مورد تبلیغ قرار گرفته اند. (مثلا برای آنها ایمیل تبلیغاتی ارسال کرده ایم)

3. نرخ از دست دادن مشتری
تعداد مشتریان از دست رفته (قطع ارتباط، عدم خرید مجدد یا انتخاب رقیب) در سال نسبت به کل مشتریان

4. % محصولات امتحانی که تبدیل به خرید شده اند
تعداد محصولاتی (معمولا نرم افزار یا حساب کاربری موقت) که به صورت امتحانی برای مدت محدود در اختیار مشتریان قرار گرفته اند و بعدا تبدیل به خرید شده اند، نسب به کل آنها

5. میانگین درآمد از مشتری
معادل جمع درآمد در یک بازه زمانی مشخص و تقسیم آن به تعداد مشتریان است. این رقم ارزشمندی مالی مشتریان را نشان می دهد و اینکه به چه میزان می توانیم برای به دست آوردن هر مشتری هزینه کنیم.

6. درصد مشتریان راضی
درصد مشتریانی که احساس رضایت می کنند نسبت به تعداد کل مشتریان

7. حاشیه ناخالص سود
میزان درصد سود ناخالص نسبت به مبلغ فروش

8. % سهم بازار
درصد سهم بازار شرکت در مقایسه با سایز کل بازار

9. % بازگشت مشتریان
درصد بازگشت مشتریان در بازه زمانی مشخص

10. میانگین درآمد فروش به ازای هر فروشنده
میانگین درآمد حاصل از فروش به ازای هر فروشنده یا کارشناس فروش در یک بازه زمانی مشخص

11. میانگین درآمد فروش به ازای هر مشتری یا عملیات
جمع فروش در یک بازه زمانی مشخص و تقسیم آن به تعداد مشتریان یا عملیات فروشی که در همان بازه زمانی واقع شده اند

12. میانگین مبلغ سفارش
میانگین مبلغی که توسط مشتری در هر سفارش خرج می شود. بسیاری از شرکت ها افزایش میانگین مبلغ سفارش را از اهداف بازاریابی و فروش خود قرار می دهند.

13. % فروش های ناموفق
تعداد یا درصد فروش های از دست رفته یا لغو شده به دلایل مختلف مانند باختن به رقیب یا اتمام بودجه مشتری یا دلایل دیگر

14. نرخ وفاداری مشتریان
نسبت مشتریان وفادار به کل مشتریان در یک بازه زمانی مشخص

15. سرانه فروش
میزان فروش (سالانه) تقسیم بر تعداد کارمندان شرکت